Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA), 10 Kasım 2026 tarihinde Kadim Şehirler Yolu projesinin üçüncü etabı olan Anabasis Kuzey Rotası'nı hizmete açtı. Bu yeni rota, Erzurum, Bayburt, Gümüşhane ve Trabzon illerini birbirine bağlayarak Doğu Anadolu'dan Karadeniz'e uzanan tematik bir keşif güzergahı oluşturuyor.
Anabasis Kuzey Rotası hangi illeri kapsıyor? Anabasis Kuzey Rotası, Erzurum, Bayburt, Gümüşhane ve Trabzon illerini kapsayan bir güzergahtır. Rota, antik tarihçi Ksenofon'un 'On Binlerin Dönüşü' adlı eserinde anlattığı, milattan önce 401'de yaklaşık 10 bin Yunan paralı askerin Anadolu üzerinden Karadeniz'e ulaşma mücadelesinden ilham alınarak tasarlanmıştır. Bu tarihi yolculuk, günümüzde bölgenin kültürel ve doğal mirasını bir araya getiren bir turizm ürününe dönüştürülmüştür.
Rota üzerindeki önemli duraklar nelerdir? Erzurum etabında Narman Peribacaları, Oltu, Gökkuşağı Tepeleri, Engüzek Kalesi, Pirinkayalar Seyir Terası ve Öşvank Manastırı ziyaret edilebilmektedir. Bayburt bölümünde Bayburt Kalesi, Ulu Cami ve Aydıntepe Yeraltı Şehri; Gümüşhane bölümünde ise Satala Antik Kenti, Santa Harabeleri ve Tarihi Süleymaniye Mahallesi öne çıkmaktadır. Trabzon'da ise Çal Mağarası, Tonya Canikdere Şelalesi, Kızlar Manastırı, Furtuna Konağı ve Atatürk Köşkü gibi noktalar yer almaktadır.
Bayburt Kalesi ve Ulu Cami'nin tarihi önemi nedir? Çoruh Nehri kıyısındaki sarp kayalıklar üzerinde yükselen Bayburt Kalesi, tarih boyunca Doğu Anadolu ile Karadeniz arasındaki geçiş güzergahlarının güvenliği açısından stratejik önem taşımıştır. Kale, Bizans İmparatoru I. Justinianus döneminde onarım görmüş; Selçuklu, Saltuklu ve Danişmendli Beyliği dönemlerinde tahkim edilmiştir. Kalenin yakınında bulunan Bayburt Ulu Cami ise 13. yüzyılın sonlarında Sultan II. Gıyaseddin Mesud döneminde inşa edildiği kabul edilen önemli bir dini mimari eserdir. Caminin minaresindeki geometrik ve bitkisel motifli çini süslemeleri, yapının dikkati çeken özellikleri arasında yer almaktadır.
Gümüşhane'deki Santa Harabeleri ve Süleymaniye Mahallesi neden önemli? Gümüşhane'nin Dumanlı köyü sınırlarında yer alan Santa Harabeleri, geçmişte önemli bir madenci yerleşimi olarak dini, ticari ve kültürel yaşamın bir arada şekillendiği bir merkezdi. 1923'teki nüfus mübadelesinin ardından büyük ölçüde boşalan yerleşim, günümüzde arkeolojik ve doğal sit alanı olarak korunmaktadır. Tarihi Süleymaniye Mahallesi ise zengin gümüş madenleri ve İpek Yolu üzerindeki konumuyla Osmanlı döneminde önemli bir üretim merkezi haline gelmiştir. Mahallede cami, kilise, hamam ve okul gibi farklı dönemlere ait yapılar, çok kültürlü geçmişin izlerini taşımaktadır.
Trabzon etabında ziyaretçileri neler bekliyor? Anabasis Kuzey Rotası'nın Karadeniz'e açılan son durağı Trabzon, tarihi yapılarının yanı sıra doğal güzellikleriyle de öne çıkmaktadır. Beşikdüzü sahilinden Beşikdağı'nın zirvesine uzanan yaklaşık 3 kilometre uzunluğundaki teleferik hattı, ziyaretçileri 530 metre rakımdaki zirve istasyonuna ulaştırmaktadır. Soğuksu semtindeki Atatürk Köşkü, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 1937'deki Trabzon ziyareti sırasında mal varlığını Türk milletine bağışlama kararını açıkladığı yer olarak tarihi önem taşımaktadır. Araklı ilçesindeki Furtuna Konağı ise Doğu Karadeniz'in geleneksel taş ve ahşap konut mimarisini yansıtan önemli bir duraktır.
